Hà Nội và Mátxcơva là hai thành phố có truyền thống lịch sử văn hóa lâu đời và là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa lớn của hai nước Việt Nam và Liên bang Nga. Việc thường xuyên củng cố và phát triển mối quan hệ hữu nghị giữa hai thành phố là cần thiết, nhằm phát huy tiềm năng, thế mạnh của cả hai bên trên mọi lĩnh vực, để xứng đáng với vai trò là thủ đô của hai nước. Trên tinh thần này, lãnh đạo của hai thành phố đã có nhiều cuộc gặp gỡ, hội đàm và đi đến ký kết những văn bản quan trọng, có ý nghĩa tăng cường hợp tác song phương, gắn liền với lợi ích của nhân dân hai thủ đô.
Vào ngày 11/7/1998, tại thành phố Mátxcơva đã diễn ra lễ ký kết Hiệp định về mối quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa Hà Nội và Mátxcơva. Hiệp định nhằm củng cố và phát triên mối quan hệ, hữu nghị truyền thống, sự hợp tác giữa hai thành phố về các lĩnh vực: kinh tế, văn hóa, khoa học, kỹ thuật, du lịch, thể thao, trong đó có việc tạo điều kiện cho công dân của nhau công tác, học tập và làm ăn sinh sống tại hai thành phố.
Hiệp định là cơ sở quan trọng trong việc thúc đẩy mối quan hệ hợp tác sau này giữa hai thành phố. Tháng 7/2008, trong khuôn khổ “Những ngày Hà Nội tại Mátxcơva” lãnh đạo thành phố Hà Nội và Mátxcơva cùng ký thông cáo chung nhằm phát triển mối quan hệ hữu nghị, hợp tác hai bên cùng có lợi. Điều này cho thấy mối quan hệ hữu nghị giữa hai thành phố đã được nâng lên tầm cao mới, khẳng định hai thành phố sẽ là đối tác quan trọng của nhau. Thông cáo chung nêu rõ: hai bên sẽ tiếp tục hợp tác hỗ trợ các tổ chức, doanh nghiệp hai thành phố Mátxcơva và Hà Nội trong việc nỗ lực thiết lập mối quan hệ song phương, tiến tới hợp tác kinh tế bền vững và lâu dài.
Mối quan hệ giữa hai thành phố còn được thể hiện qua nhiều chuyến thăm, làm việc giữa các đoàn đại biểu cấp cao của hai thành phố. Tại những cuộc hội đàm này, cả hai bên đều quan tâm đến việc hợp tác song phương trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, giáo dục – đào tạo, thể thao, du lịch và quy hoạch cơ sở hạ tầng thủ đô. Đặc biệt, hai thành phố sẽ cùng hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai xây dựng dự án “Trung tâm Văn hóa – Thương mại Hà Nội – Mátxcơva” tại Mátxcơva và dự án “Nhà Mátxcơva” tại Hà Nội.
Lãnh đạo hai thành phố đều khẳng định, các dự án này sau khi hoàn thành sẽ là cầu nối để nhân dân hai thành phố giao lưu văn hóa, tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau, đồng thời cũng sẽ tạo điều kiện thuận lợi để các nhà đầu tư của hai thành phố tìm hiểu tiềm năng, thế mạnh lẫn nhau, nhằm phát triển kinh tế. Ngoài vai trò thúc đẩy các hoạt động giao thương giữa hai bên, các dự án” Trung tâm Văn hóa – Thương mại Hà Nội – Mátxcơva” tại Mátxcơva và “ Nhà Mátxcơva” tại Hà Nội còn là biểu tượng của sự hợp tác hữu nghị truyền thống giữa hai thành phố Hà Nội và Mátxcơva.
